29-06-2021

Artykuły

Pobierz PDF Wpływ wapna bicalc+ na poprawę struktury gleb uprawnych


Obecnie Ziemię zamieszkuje 7,84 mld ludzi, a ich liczba corocznie zwiększa się o 80-90 mln mieszkańców  (Żebruń 2021). Jak wynika z prognoz ONZ  przyrost naturalny ludności w najbliższych dziesięcioleciach nadal będzie się zwiększał, a jak powszechnie widomo  już obecnie  rolnictwo ma ogromny problem z ich wyżywieniem. Znaczna  część ludzi, zwłaszcza zamieszkująca kraje rozwijające się  po prostu głoduje. Problem ten będzie się pogłębiał jeżeli uwzględnimy, że jakość gleb użytkowanych rolniczo na świecie obniża się, a coraz częściej pod uprawę wykorzystuje się grunty dotychczas odłogowane. Obecnie  na świecie grunty rolne stanowią 37,9%, a grunty orne pod zasiewami 11% powierzchni lądów. W Europie natomiast obserwujemy systematyczne zmniejszanie się powierzchni gleb wykorzystywanych  przez rolnictwo. W Polsce np. powierzchnia gleb użytkowanych rolniczo przez okres ostatnich 9 lat zmniejszyła się o 171,2 tys. ha (www.geografia24.eu; Rocznik Statystyczny Rolnictwa 2019). Dlatego rolnicy w Europie i Polsce muszą dążyć  poprzez właściwą agrotechnikę  do  utrzymania  lub poprawy struktury gleby, która ma decydujący wpływ na plonowanie roślin uprawnych. Jednym z głównych zabiegów agrotechnicznych poprawiających strukturę gleby i powodujących wytworzenie agregatów glebowych (gruzełek) jest wapnowanie. Związki wapnia wraz z zawartą w glebie  próchnicą cementują gruzełki gleby, uodparniając je na działanie wody przyczyniając się do wytworzenia tzw. struktury gruzełkowatej gleby (Fot. 1.). Wpływa ona korzystnie na magazynowanie wody opadowej, ogranicza zlepianie się gleb ciężkich i ich zaskorupianie po wyschnięciu (Fot 2.) Struktura gruzełkowata wpływa również na wzrost plonowania roślin, gdyż umożliwia ona szybszą penetrację korzeni w głąb profilu glebowego, z którego rośliny mogą pobierać niezbędne dla ich wzrostu i rozwoju pierwiastki mineralne.  Należy również wspomnieć o korzystnym wpływie wapnia na zwiększenie bio przyswajalności  pierwiastków poprzez poprawę odczynu gleby (Ryc. 1.) oraz stymulującym wpływie tego makro pierwiastka na wzrost korzeni roślin uprawnych (Hołubowicz-Kliza 2006;  Grzebisz 2011; Krysztoforski 2019; Ochal 2020). Rolnicy powinni więc zwrócić szczególną uwagę przy wyborze wapna, które planują zastosować na pola uprawne. Cena nie powinna być najważniejszym kryterium wyboru, a najważniejsze są cechy jakościowe wapna zwłaszcza jego reaktywność oraz  siła zobojętniania (ogólna alkaliczność) czyli zdolność jednostki masy nawozu do zobojętnienia określonej ilości kwasu. Kupując tani nawóz wapienny możemy nie uzyskać spodziewanych efektów tj.  uzyskać struktury gruzełkowatej,  poprawy odczynu gleby i dostarczenia roślinom odpowiedniej ilości wapnia niezbędnego do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin uprawnych.

Jednym z najlepszych nawozów wapniowych, który zapewnia uzyskanie wspomnianych efektów jest granulowane wapno węglanowe bicalc+ o 100% reaktywności, które zawiera  do 98% CaCO3 (52% CaO), które można rozsiewać za pomocą nowoczesnych rozsiewaczy nawozowych. Nawóz ten jest produkowany od 2019 roku przez firmę Polcalc Sp. z o.o. Wysoka reaktywność wapna bicalc+ wynika z ekstremalnego rozdrobnienia surowca użytego do produkcji granul – 50% ziarn jest rozdrobniona poniżej 0,02 mm. Do wyjściowego surowca na innowacyjnej linii produkcyjnej dodawane są kwasy humusowe oraz bakterie z rodzaju Bacillus. Produkcja granul o wielkości 2-8 mm odbywa się bez użycia jakichkolwiek spoiw przez co produkt szybko uaktywnia się w glebie i zaczyna działać dwukierunkowo na  wytworzenie struktury gruzełkowatej. Z jednej strony poprzez dostarczenie wysokoreaktywnego wapnia, które skleja agregaty glebowe, z drugiej poprzez korzystne oddziaływanie zawartych w bicalc+ bakterii z rodzaju Bacillus na zwiększenie zawartości materii organicznej – próchnicy glebowej (Bacillussubtilis, Bacillusazotofixans) (Fot. 3.). Związki wapnia wraz z zawartą w glebie  próchnicą cementują gruzełki gleby przyczyniając się do wytworzenia tzw. struktury gruzełkowatej gleby.

Fot. 1. Struktura gruzełkowata średnia, trwała gleby o dużej zawartości CaCO3 (autor: M. Kobierski)

Fot. 1. Struktura gruzełkowata średnia, trwała gleby o dużej zawartości CaCO3 (autor: M. Kobierski)

Fot. 2. Wpływ wapnowania na strukturę gleby gliniastej (Scotland Rural College, Aberdeen za M. Krysztoforski 2019)

Fot. 2. Wpływ wapnowania na strukturę gleby gliniastej (Scotland Rural College, Aberdeen za M. Krysztoforski 2019)

Ryc. 1. Wpływ wapnia na zwiększenie bioprzyswajalności pierwiastków i przyrost masy korzeni roślin uprawnych

Ryc. 1. Wpływ wapnia na zwiększenie bioprzyswajalności pierwiastków i przyrost masy korzeni roślin uprawnych

Fot. 3. Bakterie z rodzaju Bacillus przyspieszające rozkład resztek pożniwnych: A- Bacillussubtilis; B – Bacillusazotofixans

Fot. 3. Bakterie z rodzaju Bacillus przyspieszające rozkład resztek pożniwnych: A- Bacillussubtilis; B – Bacillusazotofixans

 

 

Pozostałe artykuły: