10-03-2021

Artykuły

Pobierz PDF Wiosna to też dobry termin na przeprowadzenie wapnowania w uprawie tytoniu (Nicotiana tabacum L.)


Tytoń (Nicotiana tabacum L.) jest rośliną znaną i cenioną od pokoleń. Roślina ta pochodzi z Ameryki Południowej. Do Europy została przywieziona przez uczestników wyprawy Kolumba, a już na początku XVI wieku tytoń był znany i ceniony w Hiszpanii. Następnie zawędrowała ona do innych krajów Europy i  Bliskiego Wschodu. Do Polski trafił on jeszcze w XVI wieku, a za sprawą Jana III Sobieskiego rozwinęła się uprawa i produkcja tytoniu, który był na mocy podpisanej umowy dostarczany królowi Francji Ludwikowi XIV. Jednak dopiero w 1922 roku po utworzeniu Polskiego Monopolu Tytoniowego nastąpił znaczący rozwój uprawy tytoniu w naszym kraju.

Obecnie najważniejszymi producentami tytoniu są: Chiny, Brazylia, Indie, Unia Europejska, USA, Indonezja, Zimbabwe i Malawi (Tab. 1.). Spośród krajów Unii Europejskiej największym producentem tytoniu są Włochy, a Polska zajmuje trzecią pozycję pod względem wielkości produkcji tego surowca. Należy wspomnieć, że nasz kraj jest najbardziej na północ wysuniętym obszarem uprawy tytoniu, a plantacje są zlokalizowane głównie w regionie południowo – wschodnim oraz w okręgu grudziądzkim. Najczęściej uprawiany jest tam tytoń szlachetny (Nicotiana tabacum L.) typu Burley oraz Virginia. Tytonie te mają zróżnicowane wymagania w stosunku do zwięzłości gleby i jej zasobności w pierwiastki mineralne. Pod uprawę tytoniu typu Virginia należy przeznaczyć gleby lżejsze, przepuszczalne, mniej zasobne w składniki pokarmowe. Natomiast pod Burley’a gleby próchniczne o uregulowanych stosunkach wodnych, umiarkowanie wilgotne piaszczysto-gliniaste i średnio-zwięzłe gliny. Szczególnie znaczącym czynnikiem w produkcji towarowej tytoniu jest optymalne nawożenie roślin ustalone na podstawie wcześniej wykonanych laboratoryjnych analiz chemicznych próbek glebowych. Wspomniane analizy wykonuje się głównie w celu ustalenia zawartości fosforu, potasu i magnezu oraz odczynu gleby. Ten ostatni parametr jest czynnikiem decydującym o efektywności wykorzystania nawożenia NPK przez rośliny tytoniu, która bezpośrednio wpływa na wielkość i jakość zebranego plonu. Najlepszy dla tytoniu odczyn gleb mieści się w granicach 5,5 – 6,5 ale w przypadku nowych odmian mieszańcowych(lekko kwaśne, do obojętnego).Jednak znaczna część gleb w Polsce, na których uprawia się tytoń, charakteryzuje się zbyt niskim pH, a to z uwagi na rodzaj gleb oraz zakwaszający wpływ warunków klimatycznych i stosowanych nawozów mineralnych zwłaszcza azotowych. W sytuacji niskiego pH, poniżej 4,5 należy jak najszybciej zastosować wapnowanie gleby, dobierając nawozy wapniowe, które zawierają magnez. Ponieważ wysoka zawartość wapnia w stosunku do magnezu powoduje powstawanie objawów niedoboru magnezu u tytoniu, co znacznie obniża jakość surowca. Zabieg wapnowania należy w zasadzie stosować jesienią po zbiorze plonu. Zastosowane wapno należy dokładnie wymieszać w warstwie ornej gleby podczas kolejnych uprawek. Wpływa on korzystnie na właściwości fizykochemiczne i biologiczne gleby oraz zwiększa jej żyzność. Uważa się, że wapnowanie wiosną jest zabiegiem mało korzystnym, potencjalnie niebezpiecznym i należy je traktować raczej wyjątkowo. Stosowane typowe węglanowe nawozy wapienne cechują się niską reaktywnością, dlatego bardzo wolno działają, a zastosowanie szybkodziałających nawozów tlenkowych, szczególnie na lekkiej glebie w dawce odpowiedniej dla zniwelowania zakwaszenia może mieć bardzo negatywny wpływ na środowisko glebowe powodując przesuszenie gleby oraz zniszczenie drobnoustrojów glebowych (Berbeć 2010; Doroszewska i Berbeć 2015). Opisane poglądy są słuszne w przypadku większości dostępnych nawozów wapniowych, jednakże nie uwzględniają one zastosowania w odkwaszaniu gleby innowacyjnych granulowanych wysokoreaktywnych węglanowych nawozów wapniowych takich jak Polcalc III Generacji, SuperMag czy bicalc+ (Ryc. 1-3.) Dlatego firma Tobacco Łukowa (Fot. 1.) rozpoczęła badania nad wpływem wiosennego zastosowania granulatów wapiennych produkowanych przez firmą Polcalc Sp. z o.o. na podniesienie odczynu gleby oraz wzrost plonu i jakości tytoniu. W tym celu wiosną 2020 roku  na nowo zakupionym przez Tobacco Łukowa polu produkcyjnym wydzielono 6 poletek o powierzchni jednego hektara, na których zastosowano granulowane nawozy wapniowe Polcalc III Generacji, SuperMag i bicalc+ w stałej dawce wynoszącej 1000 kg∙ha-1 oraz wyznaczono trzy obiekty kontrolne (Ryc. 4).

W trakcie wegetacji tytoniu dokonano organoleptycznej (wzrokowej) analizy wpływu dawki (1000 kg∙ha-1) zastosowanych nawozów Polcalc III Generacji, SuperMag i bicalc+. Obserwację wykonano 12 tygodni po posadzeniu rozsady tytoniu. Wykazano znaczący wpływ zastosowanej dawki granulowanych wysokoreaktywnych nawozów wapniowych na wysokość roślin, liczbę wykształconych liści oraz przyrost powierzchni liści w porównaniu do roślin tytoniu rosnących na poletkach kontrolnych, na których nie stosowano badanych granulowanych nawozów wapiennych (Fot. 2).

Tabela 1. Państwa o dominującej pozycji w produkcji tytoniu na świecie w 2013 roku (Laskowska i Doroszewska 2015)

Tabela 1. Państwa o dominującej pozycji w produkcji tytoniu na świecie w 2013 roku (Laskowska i Doroszewska 2015)

Fotografia 1. Budynek biurowy oraz sklep firmowy Łukowa Tobacco

Fotografia 1. Budynek biurowy oraz sklep firmowy Łukowa Tobacco

Rycina1. Wybrane właściwości węglanowego wapna granulowanego Polcalc III Generacji

Rycina 1. Wybrane właściwości węglanowego wapna granulowanego Polcalc III Generacji

Rycina 2.Wybrane właściwości węglanowego granulowanego wapna magnezowego SuperMag

Rycina 2. Wybrane właściwości węglanowego granulowanego wapna magnezowego SuperMag

Rycina 3. Wybrane właściwości węglanowego wapna granulowanego bicalc+

Rycina 3. Wybrane właściwości węglanowego wapna granulowanego bicalc+

Rycina 4. Schemat rozmieszczenia poletek (Tobacco Łukowa 2020)

Rycina 4. Schemat rozmieszczenia poletek (Tobacco Łukowa 2020)

Fotografia 1. Wysokość tytoniu w zależności od rodzaju zastosowanego granulowanego wapna węglanowego

Fotografia 2. Wysokość tytoniu w zależności od rodzaju zastosowanego granulowanego wapna węglanowego

Pozostałe artykuły: