09-11-2021

Artykuły

Pobierz PDF Wapnować można nawet zimą


Wapnowanie jest ważnym zabiegiem agrotechnicznym przyczyniającym się do poprawy warunków glebowych, tj. utrzymania struktury gruzełkowatej gleby, aeracji, pH gleby oraz zwiększenia dostępności składników pokarmowych, co znacząco wpływa na przyrosty plonów i wzrost opłacalności produkcji roślinnej. W glebach o odczynie pHKCl 5,0 i niższym wzrasta ruchliwość jonów glinu, które powodują słaby rozwój systemu korzeniowego roślin poprzez deformację stożków wzrostu korzenia i obumieranie włośników na korzeniach (Fot. 1.). Rośliny nie mogą wówczas pobierać z gleby wody i rozpuszczonych w niej składników mineralnych, co powoduje zahamowanie wzrostu roślin, a nawet ich obumieranie. Na pędach nadziemnych roślin rosnących na glebach kwaśnych i bardzo kwaśnych można zaobserwować objawy niedoboru fosforu, które są wywołane uwstecznieniem tego pierwiastka (Fot. 2). Szczególnie wrażliwe na kwaśny odczyn gleby są: jęczmień, pszenica, rzepak, kukurydza i buraki cukrowe (Tab. 1.). Rośliny te są jednak bardzo wrażliwe na nagłe zmiany odczynu gleby, dlatego ich wapnowanie należy wykonać pod przedplon. Najbardziej odpowiednim terminem na wykonanie tego zabiegu agrotechnicznego na glebach kwaśnych jest okres letni po zbiorze rzepaku i zbóż. Wówczas można zastosowane wapno dokładnie wymieszać z glebą. Jednak warunki organizacyjne i klimatyczne mogą uniemożliwiać wykonanie wapnowania, np. zbyt krótki okres od zbioru przedplonu do siewu rośliny następczej lub brak wody w glebie. Dlatego warto zastanowić się nad możliwością przeprowadzenia tego zabiegu w okresie jesienno-zimowym. Wykorzystamy wówczas jesienno-zimowy zapas wody, który pozwoli na rozpuszczenie zastosowanego wapna i zmianę odczynu gleby, co przyczyni się do zwiększenia efektywności wykorzystania pierwiastków mineralnych z nawozów lub zakumulowanych w glebie (Ryc. 1.) Stosowanie wapna w okresie zimowym wydłuża czas jego kontaktu z glebą, a ciężki sprzęt rozsiewający nie ugniata nadmiernie gleby i nie niszczy jej struktury. W przypadku gruntów obsianych oziminami stosujemy wówczas granulowane wapna węglanowe Polcalc III Generacji, bicalc+ lub SuperMag polecane zwłaszcza do stosowania na glebach kwaśnych i ubogich w magnez. Na polach nieobsianych w okresie jesiennym stosujemy wapna pyliste Kujawit lub Radkowit w dawce 1,5 – 3,5 tˑha-1. W przypadku wysiewu granulatów ich dawka wynosi 500 – 1000 kgˑha-1. Stosując wapno w okresie późnojesiennym i/lub zimowym należy jednak pamiętać o przestrzeganiu przepisów prawnych, które szczegółowo opisują kiedy można wykonać zabieg wapnowania. Do najważniejszych aktów prawnych normujących to zagadnienie należy: Ustawa Nawozy i Nawożenie z 2021 roku (Dz.U.2021.76t.j.) oraz obowiązujące od 27 lipca 2018 roku Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”. W ustawie jak i w rozporządzeniu zawarto zakaz stosowania nawozów na glebach:

  1. zamarzniętych – gleby, które są stwardniałe, stawiają opór naciskowi i nie wchłaniają wody z powodu zablokowania porów przez lód (glebą zamarzniętą nie jest gleba, która rozmarza co najmniej powierzchniowo w ciągu dnia);
  2. zalanych wodą – gleby, na których widoczne są zastoiska wody;
  3. nasyconych wodą – gleby, które pomimo braku zastoisk nie wchłaniają wody, są maziste i plastyczne;
  4. przykrytych śniegiem – pola, których co najmniej 50% powierzchni pokrywa warstwa śniegu, spod której nie jest widoczna gleba.

 

Wapnowanie wykonane w okresie zimowym korzystniej wpływa na plon roślin niż gdy zabieg ten przeprowadzimy w okresie wiosennym ponieważ wapno zastosowane w tym drugim okresie wchłania wodę aby się rozpuścić powodując przesuszenie gleby, niekorzystnie wpływa na kiełkowanie nasion oraz może spowolnić wzrost roślin.
W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących nawozów produkowanych przez Polcalc Nawozy Wapniowe Sp. z o.o. zachęcamy Państwa do kontaktu z naszymi dystrybutorami lub do zapoznania się z informacjami zawartymi na naszej stronie internetowej: www.polcalc.pl.

Fot. 1. Zahamowanie wzrostu korzenia oraz deformacja stożka wzrostu korzenia siewki zbóż poddanej toksycznemu działaniu glinu (źródło: Delhizei Ryan,1995)

Fot. 1. Zahamowanie wzrostu korzenia oraz deformacja stożka wzrostu korzenia siewki zbóż poddanej toksycznemu działaniu glinu (źródło: Delhizei Ryan,1995)

Fot. 2. Symptomy niedoboru fosforu u kukurydzy rosnącej na glebie bardzo kwaśnej (Szulc 2017)

Fot. 2. Symptomy niedoboru fosforu u kukurydzy rosnącej na glebie bardzo kwaśnej (Szulc 2017)

Ryc. 1. Wpływ odczynu gleby na efektywność (%) wykorzystania azotu, fosforu i potasu (źródło Hołubowicz-Kliza 2006)

Ryc. 1. Wpływ odczynu gleby na efektywność (%) wykorzystania azotu, fosforu i potasu (źródło Hołubowicz-Kliza 2006)

Tab. 1. Podział roślin pod względem reakcji na wapnowanie (źródło: Hołubowicz-Kliza 2006)

Tab. 1. Podział roślin pod względem reakcji na wapnowanie (źródło: Hołubowicz-Kliza 2006)

Pozostałe artykuły: